تفاوت کارت کپچر USB 2.0 و USB 3.0
تفاوت اصلی کارت کپچر USB 2.0 و USB 3.0 در پهنای باند است: USB 2.0 حداکثر 480 مگابیت بر ثانیه جا دارد و تصویر 1080p را فقط با فشردهسازی (معمولاً MJPEG) یا با فریمریت پایین منتقل میکند، اما USB 3.0 با 5 گیگابیت بر ثانیه تصویر 1080p60 را بدون فشردهسازی و با کیفیت کامل به کامپیوتر میرساند. برای استریم کنسول و گیم، USB 3.0 یا بالاتر انتخاب درست است؛ USB 2.0 برای کارهای ساده مثل کلاس آنلاین، دیجیتال کردن نوار VHS یا یک استریم 1080p30 کافی است. در ادامه دلیل فنی این تفاوت، نسخههای مختلف USB 3 و مدلهای مناسب هر کاربرد را بررسی میکنیم.
پهنای باند USB؛ همهٔ ماجرا از اینجا شروع میشود
کارت کپچر تصویر HDMI را میگیرد و از طریق USB به کامپیوتر میفرستد. هر چه رزولوشن و فریمریت بالاتر باشد، دادهٔ بیشتری در هر ثانیه باید منتقل شود. اگر این داده در ظرفیت USB جا نشود، کارت کپچر مجبور است تصویر را فشرده کند، رزولوشن را پایین بیاورد یا فریمریت را کم کند.
| نسخه USB | نامهای دیگر | سرعت اسمی | کاربرد رایج در کارت کپچر |
|---|---|---|---|
| USB 2.0 | Hi-Speed | 480 مگابیت بر ثانیه | کپچر آنالوگ، 1080p30 یا 1080p60 فشرده |
| USB 3.0 | USB 3.1 Gen1، USB 3.2 Gen1 | 5 گیگابیت بر ثانیه | 1080p60 تا 1080p120 بدون فشردهسازی، 4K30 |
| USB 3.2 Gen2 | USB 3.1 Gen2 | 10 گیگابیت بر ثانیه | 4K60 کمفشرده، ضبط HDR دهبیتی در 4K |
توجه کنید که USB 3.0، USB 3.1 Gen1 و USB 3.2 Gen1 عملاً یک سرعتاند و فقط نامشان در طول زمان عوض شده است. همچنین Type-C نام شکل کانکتور است، نه سرعت؛ یک پورت Type-C ممکن است USB 2.0 باشد یا 10 گیگابیت. برای آشنایی بیشتر با این کانکتور، مقالهٔ USB Type-C و مزایای آن را ببینید.
چرا USB 2.0 برای 1080p60 کم است؟ یک حساب ساده
تصویر 1080p یعنی 1920 در 1080 پیکسل. در فرمت رایج YUY2، هر پیکسل 2 بایت حجم دارد. پس یک فریم حدود 4 مگابایت است و 60 فریم در ثانیه حدود 249 مگابایت بر ثانیه، یعنی نزدیک 2 گیگابیت بر ثانیه. این عدد چهار برابر ظرفیت اسمی USB 2.0 است، اما بهراحتی در 5 گیگابیت USB 3.0 جا میشود.
به همین دلیل کارتهای USB 2.0 دو راه دارند:
- فشردهسازی MJPEG: هر فریم مثل یک عکس JPEG فشرده میشود. حجم پایین میآید، اما در صحنههای پرجزئیات و پرتحرک ممکن است نویز فشردهسازی دیده شود و کامپیوتر هم باید این فریمها را دوباره باز کند که بار پردازنده را بالا میبرد.
- کاهش فریمریت یا رزولوشن: مثلاً ضبط 1080p با 30 فریم یا 720p با 60 فریم.
کارت USB 3.0 میتواند همان تصویر را بهصورت خام (YUY2 یا NV12) بفرستد؛ یعنی کیفیتی که به OBS میرسد همان کیفیتی است که از HDMI گرفته شده و فشردهسازی اصلی را انکودر کارت گرافیک شما با کیفیت بالاتر انجام میدهد.
و چرا 4K60 گاهی به USB 3.2 Gen2 نیاز دارد؟
همین حساب برای 4K هم صادق است. تصویر 4K60 در فرمت NV12 (1.5 بایت برای هر پیکسل) حدود 6 گیگابیت بر ثانیه است؛ یعنی از 5 گیگابیت USB 3.2 Gen1 بیشتر است. نتیجه را در مشخصات رسمی دو کارت پرچمدار ezcap بهخوبی میبینید:
- ezcap 364 GameDock Extreme 2.1 با رابط USB 3.2 Gen1، طبق سایت ezcap، 4K60 را با MJPG و 4K30 را با NV12 ضبط میکند.
- ezcap 401 GameDock Extreme Pro با رابط USB 3.2 Gen2، 4K60 را با NV12 و 4K144 را با MJPG ضبط میکند. همین مدل اگر به پورت Gen1 وصل شود، سقف ضبطش به 4K60 با MJPG و 4K30 با NV12 برمیگردد.
این مثال نشان میدهد نسخهٔ USB چقدر مستقیم روی کیفیت ضبط اثر میگذارد و چرا باید کارت را به پورت مناسب وصل کنید.
مقایسهٔ کلی کارت کپچر USB 2.0 و USB 3.0
| ویژگی | کارت کپچر USB 2.0 | کارت کپچر USB 3.0 و بالاتر |
|---|---|---|
| حداکثر ضبط رایج | 1080p30 یا 1080p60 فشرده | 1080p60 خام تا 4K60 و بالاتر |
| فرمت انتقال | معمولاً MJPEG | YUY2، NV12 و در مدلهای ردهبالا P010 و RGB |
| عبور تصویر (Passthrough) | معمولاً ندارد | در بیشتر مدلهای گیمینگ دارد |
| بار پردازنده | بیشتر، به دلیل باز کردن MJPEG | کمتر در فرمتهای خام |
| ورودی صدای جداگانه | کمتر رایج | در بسیاری از مدلها Line-in یا میکروفن |
| سازگاری با پورت | روی هر پورت USB کار میکند | برای کارکرد کامل به پورت USB 3 نیاز دارد |
| مناسب برای | کلاس آنلاین، دوربین ساده، کپچر آنالوگ | گیم، استریم حرفهای، ضبط یوتیوب |
کارت کپچر USB 2.0 برای چه کسانی کافی است؟
- کلاس آنلاین و جلسه: اتصال دوربین یا لپتاپ دوم به نرمافزار جلسه با کیفیت 720p یا 1080p30.
- دیجیتال کردن نوار ویدیویی: سیگنال آنالوگ VHS خیلی کمتر از ظرفیت USB 2.0 است و کارتهایی مثل ezcap 170 Video Grabber برای همین کار ساخته شدهاند.
- استریم ساده با بودجهٔ محدود: کارت کپچر HDMI USB2 ورودی تا 4K را میپذیرد و خروجی تا 1080p با فرمت YUV یا JPEG به کامپیوتر میدهد. MyGica U900 هم طبق مشخصاتش تا 1080p30 با USB 2.0 کپچر میکند.
- استریم با موبایل: ezcap 270 Live Box با رابط USB 2.0 تصویر HDMI تا 1080p60 را مستقیم روی گوشی اندروید یا آیفون ضبط و پخش زنده میکند.
محدودیت مشترک این مدلها نبود عبور تصویر است؛ یعنی برای بازی کنسول باید یا از پیشنمایش نرمافزار بازی کنید که تأخیر دارد، یا یک اسپلیتر جداگانه تهیه کنید.
کارت کپچر USB 3.0 برای گیم و استریم؛ از اقتصادی تا حرفهای
ردهٔ اقتصادی: ezcap 371L و ezcap 374
ezcap 371L GameLink U3 با رابط USB 3.0 Type-A، تصویر را تا 4K60 عبور میدهد و تا 1080p60 و 1440p30 با فرمت YUY2 یا MJPG ضبط میکند؛ ورودی Line-in هم دارد. ezcap 374 GameLink Neo با USB 3.2 Gen1 عبور 4K60 از طریق HDMI 2.0 و ضبط 1080p60 با YUY2 دارد. هر دو برای استریم 1080p60 کنسول با فرمت خام مناسباند.
ردهٔ میانی: ezcap 366
ezcap 366 GameLink RAW Plus با USB-C 3.2 Gen1 ضبط 1080p120 با NV12 و 1080p60 با RGB24 را ممکن میکند؛ یعنی از ظرفیت USB 3 برای رنگ کامل و فریمریت بالا استفاده میکند.
ردهٔ حرفهای: ezcap 364 و ezcap 401
اگر PS5، ایکسباکس سری X یا نینتندو سوییچ 2 دارید، ezcap 364 و ezcap 401 هر دو عبور HDMI 2.1 با HDR و VRR دارند و تا 4K ضبط میکنند. 364 با USB 3.2 Gen1 انتخاب متعادل برای ضبط 4K60 (MJPG) و 1080p240 است. 401 با USB 3.2 Gen2 تنها مدل این فهرست است که 4K60 را بدون فشردهسازی سنگین ضبط میکند و ضبط HDR دهبیتی را تا 4K30 و 1080p120 میبرد. برای مقایسهٔ کامل ردههای مختلف، مقالهٔ کارت کپچر مناسب برای استریم را هم ببینید.
جدول مدلها بر اساس نسخهٔ USB
| مدل | رابط | حداکثر ضبط | عبور تصویر |
|---|---|---|---|
| کارت کپچر HDMI USB2 | USB 2.0 | تا 1080p (YUV/JPEG) | ندارد |
| MyGica U900 | USB 2.0 | 1080p30 | ندارد |
| ezcap 371L | USB 3.0 Type-A | 1080p60، 1440p30 | 4K60 |
| ezcap 374 | USB 3.2 Gen1 | 1080p60 (YUY2) | 4K60 |
| ezcap 366 | USB-C 3.2 Gen1 | 1080p120، 4K30 | 1080p120، 4K30 |
| ezcap 364 | USB 3.2 Gen1 Type-C | 4K60 (MJPG)، 4K30 (NV12)، 1080p240 | 8K60، 4K144 با HDR/VRR |
| ezcap 401 | USB 3.2 Gen2 Type-C | 4K144 (MJPG)، 4K60 (NV12)، 1080p240 | 4K144، 1440p240، 1080p360 با HDR/VRR |
قیمت بهروز هر مدل را در صفحهٔ محصول آن ببینید.
نکتههای اتصال که کیفیت را نجات میدهند
- کارت USB 3 را به پورت USB 3 وصل کنید. پورتهای USB 3 نوع A معمولاً زبانهٔ آبی دارند یا با علامت SS مشخص شدهاند. کارت USB 3 روی پورت USB 2.0 ممکن است اصلاً شناخته نشود یا فقط با کیفیت محدود کار کند.
- برای مدلهای Gen2 مثل ezcap 401، پورتی با سرعت 10Gbps انتخاب کنید؛ در غیر این صورت سقف ضبط پایین میآید.
- تا جای ممکن از هاب USB و پورتهای جلوی کیس استفاده نکنید و کارت را مستقیم به پورت پشت مادربورد وصل کنید.
- از کابل همراه دستگاه استفاده کنید. کابلهای شارژ ارزان Type-C گاهی فقط سرعت USB 2.0 دارند.
- اگر تصویر قطع و وصل میشود، یک پورت دیگر یا کنترلر USB دیگری را امتحان کنید؛ اشتراک پهنای باند با دستگاههای پرمصرف مثل هارد اکسترنال هم میتواند مشکل ایجاد کند.
جمعبندی
کارت کپچر USB 2.0 به دلیل ظرفیت 480 مگابیتی، تصویر 1080p را فقط فشرده یا با فریمریت پایین منتقل میکند و برای کلاس آنلاین، کپچر آنالوگ و استریم ساده مناسب است. برای گیم و استریم کنسول، کارت USB 3.0 با انتقال تصویر خام و عبور تصویر انتخاب درست است و برای 4K60 کمفشرده و ضبط HDR در 4K، USB 3.2 Gen2 تفاوت واقعی ایجاد میکند. اگر کنسول نسل جدید دارید، ezcap 364 با USB 3.2 Gen1 و ezcap 401 با USB 3.2 Gen2 دو انتخاب اصلی ما هستند. همهٔ مدلهای این مقاله را میتوانید از نادر کامپیوتر، نمایندهٔ رسمی ezcap در ایران، با گارانتی و مشاورهٔ پیش از خرید تهیه کنید. برای شروع کار با این کارتها، مقالهٔ نحوه استفاده از کارت کپچر USB برای استریم را هم ببینید.
سوالات متداول
آیا کارت کپچر USB 3.0 روی پورت USB 2.0 کار میکند؟
بعضی مدلها با کیفیت محدود کار میکنند و بعضی اصلاً شناخته نمیشوند. برای استفادهٔ کامل، کارت USB 3 را حتماً به پورت USB 3 وصل کنید.
کارت کپچر USB 2.0 میتواند 4K ضبط کند؟
برخی کارتهای USB 2.0 ورودی 4K را میپذیرند، اما خروجی آنها به کامپیوتر معمولاً تا 1080p است. پهنای باند USB 2.0 برای ضبط 4K با کیفیت مناسب کافی نیست.
USB 3.0 با USB 3.2 Gen1 فرق دارد؟
خیر. هر دو 5 گیگابیت بر ثانیهاند و فقط نامگذاری تغییر کرده است. USB 3.2 Gen2 با 10 گیگابیت بر ثانیه دو برابر سریعتر است.
آیا Type-C یعنی USB 3؟
نه لزوماً. Type-C شکل کانکتور است و ممکن است پورت یا کابل Type-C فقط سرعت USB 2.0 داشته باشد. سرعت را در مشخصات لپتاپ، مادربورد یا کابل بررسی کنید.
MJPEG کیفیت را خیلی پایین میآورد؟
در بیتریت بالا تفاوت برای استریم معمولی زیاد نیست، اما در صحنههای پرتحرک و پرجزئیات ممکن است نویز فشردهسازی دیده شود و بار پردازنده هم بیشتر میشود. فرمتهای خام مثل NV12 و YUY2 کیفیت بهتری به نرمافزار ضبط میرسانند.
برای PS5 و ایکسباکس سری X کدام نسخه USB لازم است؟
حداقل USB 3.0 (USB 3.2 Gen1). برای ضبط 4K60 کمفشرده و ضبط HDR در 4K، کارتی با USB 3.2 Gen2 مثل ezcap 401 و پورت 10 گیگابیتی در کامپیوتر لازم است.
