بهترین آنتن برای تلویزیون دیجیتال و رفع قطعی تصویر
بیشتر قطعیها، شطرنجی شدن و «سیگنال ندارد» در تلویزیون دیجیتال از آنتن، محل نصب یا کابل آن است، نه از خود تلویزیون یا گیرنده. برای یک خانه در منطقهٔ پوشش خوب، یک آنتن UHF داخلی کافی است؛ اما در طبقات پایین، مناطق دور از فرستنده یا ساختمانهای بتنی، آنتن بیرونی جهتدار و کابلکشی سالم فرق اصلی را میسازد. در این مقاله انواع آنتن، روش انتخاب و مراحل قدمبهقدم رفع قطعی تصویر را مرور میکنیم.
چرا تصویر تلویزیون دیجیتال قطع میشود؟
در تلویزیون آنالوگ قدیمی، سیگنال ضعیف بهصورت برفک دیده میشد و تصویر هنوز قابل تماشا بود. در پخش دیجیتال رفتار فرق میکند: تا وقتی کیفیت سیگنال از یک آستانه بالاتر باشد تصویر کاملاً تمیز است و به محض اینکه پایینتر برود، تصویر شطرنجی میشود، صدا قطع و وصل میشود یا کلاً پیام «بدون سیگنال» میآید. به همین دلیل، کمی بهبود در آنتن یا کابل گاهی مشکل را کاملاً حل میکند.
دلایل رایج قطعی:
- فاصلهٔ زیاد از فرستنده یا قرار گرفتن پشت تپه و ساختمانهای بلند
- جهتگیری نادرست آنتن بیرونی یا جابهجا شدن آن بر اثر باد
- کابل کواکسیال فرسوده، طولانی یا کانکتورهای شل و زنگزده
- استفاده از اسپلیتر برای چند تلویزیون که سیگنال هر خروجی را کم میکند
- تقویتکنندهٔ نامناسب که در نزدیکی فرستنده سیگنال را اشباع میکند
- تداخل وسایل برقی و شرایط جوی
انواع آنتن برای تلویزیون دیجیتال
پخش دیجیتال زمینی در ایران عمدتاً در باند UHF انجام میشود، پس آنتنی که انتخاب میکنید باید برای این باند مناسب باشد. آنتنهای بسیار قدیمی که فقط برای VHF طراحی شدهاند، معمولاً نتیجهٔ خوبی نمیدهند.
آنتن داخلی (رومیزی)
کوچک، ارزان و بدون نیاز به نصب است. در مناطقی که سیگنال قوی یا متوسط دارند و فاصله تا فرستنده کم است، کافی است. محل قرارگیری آن اهمیت زیادی دارد؛ کنار پنجره و رو به سمت فرستنده بهترین نتیجه را میدهد.
آنتن بیرونی جهتدار (یاگی)
روی پشتبام یا بالکن نصب میشود و باید به سمت فرستنده تنظیم شود. بهرهٔ بیشتری نسبت به آنتن داخلی دارد و برای مناطق دور یا طبقات پایین انتخاب اصلی است. در ساختمانهای آپارتمانی معمولاً آنتن مرکزی از همین نوع است.
آنتن با تقویتکننده (اکتیو)
یک تقویتکنندهٔ کوچک دارد که با آداپتور یا از خود گیرنده تغذیه میشود. تقویتکننده افت کابل طولانی را جبران میکند، اما سیگنالی را که به آنتن نرسیده نمیسازد. در نزدیکی فرستنده هم ممکن است سیگنال را بیش از حد قوی کند و وضع را بدتر کند.
آنتنهای کوچک گیرندههای قابل حمل
گیرندههای دیجیتال موبایل، تبلت و کامپیوتر معمولاً با آنتنهای کوچک کار میکنند. این آنتنها برای جابهجایی راحت ساخته شدهاند و در سیگنال متوسط کار میکنند، اما جای آنتن بیرونی را برای نقاط کور نمیگیرند.
جدول مقایسهٔ انواع آنتن
| نوع آنتن | محل نصب | مناسب برای | محدودیت |
|---|---|---|---|
| داخلی رومیزی | کنار پنجره، داخل خانه | سیگنال قوی تا متوسط، فاصلهٔ کم | حساس به دیوار بتنی و جابهجایی |
| بیرونی جهتدار (یاگی) | پشتبام یا بالکن | مناطق دور، طبقات پایین، آنتن مرکزی | نیاز به نصب و تنظیم جهت |
| اکتیو با تقویتکننده | داخل یا بیرون | کابل طولانی، توزیع بین چند تلویزیون | ممکن است نزدیک فرستنده سیگنال را اشباع کند |
| آنتن کوچک گیرندهٔ قابل حمل | روی گوشی، تبلت یا میز | تماشای سیار در سیگنال متوسط | برای نقاط کور مناسب نیست |
آنتنهای MyGica برای گیرندههای دیجیتال موبایل
اگر با گیرندهٔ دیجیتال موبایل یا تبلت تلویزیون میبینید و تصویر قطع و وصل میشود، تعویض آنتن کوچک همراه دستگاه با مدل مناسبتر میتواند کمک کند. طبق صفحهٔ محصولات، این آنتنها برای گیرندههای MyGica Pad TV PT115 و PT360 (و دو مدل آخر برای MyGica WiTV هم) طراحی شدهاند:
- آنتن بندی MyGica: همان نوع آنتنی که گیرندهٔ PT115 بهصورت پیشفرض با آن کار میکند؛ سبک و کوچک است و طبق صفحهٔ محصول برای مکانهایی با سیگنال دیجیتال متوسط مناسب است.
- آنتن تلسکوپی: با بیرون کشیدن طول آنتن میتوانید دریافت را بهتر کنید. سازنده صریحاً گفته که برای نقاط کور و فاقد امواج دیجیتال مناسب نیست.
- آنتن رومیزی مخصوص گیرنده دیجیتال موبایل: انتهای آن آهنربایی است و با چسباندن به یک سطح فلزی میتوان سیگنال را تقویت کرد. در میان این سه، برای استفادهٔ ثابت روی میز یا کنار پنجره گزینهٔ مناسبتری است.
اگر هنوز گیرنده ندارید، گیرنده MyGica PadTV PT115 همراه آنتن رومیزی عرضه میشود و از طریق OTG به گوشی یا تبلت اندرویدی وصل میشود.
رفع قطعی تصویر تلویزیون دیجیتال، قدمبهقدم
- مشکل را محدود کنید: ببینید قطعی در همهٔ شبکههاست یا فقط در چند شبکه. اگر فقط چند شبکه مشکل دارند، احتمالاً آنها روی فرکانس دیگری پخش میشوند که سیگنالش در منطقهٔ شما ضعیفتر است.
- قدرت و کیفیت سیگنال را ببینید: بیشتر گیرندهها و تلویزیونها در منوی اطلاعات کانال یا جستوجوی دستی، نوار «قدرت» و «کیفیت» سیگنال را نشان میدهند. کیفیت از قدرت مهمتر است؛ سیگنال قوی اما پرنویز هم باعث قطعی میشود.
- کابل و کانکتورها را چک کنید: کانکتور را از پشت تلویزیون جدا کنید، ببینید سیم مرکزی سالم و بدون خوردگی است و دوباره محکم وصل کنید. کابل لهشده، زیر فرشمانده یا خیلی خمشده را عوض کنید.
- واسطهها را حذف کنید: اگر اسپلیتر یا تقویتکننده در مسیر دارید، برای آزمایش آنتن را مستقیم به تلویزیون وصل کنید. اگر مشکل رفع شد، ایراد از قطعهٔ واسط است.
- جای آنتن را عوض کنید: آنتن داخلی را کنار پنجره و بالاتر ببرید و آرام بچرخانید. بعد از هر جابهجایی چند ثانیه صبر کنید تا نوار کیفیت بهروز شود.
- جهت آنتن بیرونی را تنظیم کنید: آنتن جهتدار باید رو به فرستندهٔ منطقه باشد. سادهترین راهنما جهت آنتنهای همسایههاست. تنظیم را با دو نفر انجام دهید؛ یکی آنتن را میچرخاند و دیگری نوار کیفیت را میخواند.
- کانالها را از نو جستوجو کنید: بعد از هر تغییر آنتن یا وقتی فرکانس شبکهها عوض میشود، جستوجوی خودکار را دوباره اجرا کنید.
- تقویتکننده را درست به کار ببرید: اگر کابل طولانی است یا سیگنال بین چند تلویزیون تقسیم میشود، تقویتکننده کمک میکند. اگر نزدیک فرستنده هستید و با تقویتکننده قطعی بیشتر شد، آن را حذف کنید.
چند نکته برای دریافت پایدار
- طول کابل را تا حد ممکن کوتاه نگه دارید و از کابل کواکسیال باکیفیت با شیلد مناسب استفاده کنید.
- آنتن را از کنار یخچال، مایکروویو، روتر و منابع برق فاصله دهید.
- آنتن بیرونی را محکم ببندید تا باد جهت آن را تغییر ندهد.
- اگر قطعی فقط در ساعات خاص یا شرایط جوی خاص رخ میدهد، احتمالاً سیگنال در مرز آستانه است و آنتن با بهرهٔ بیشتر یا نصب بالاتر لازم دارید.
- قطعی موقت همهٔ شبکهها در کل منطقه میتواند از خود فرستنده باشد؛ قبل از هر تغییری از همسایهها بپرسید.
بعد از پایدار شدن سیگنال، تفاوت کیفیت شبکههای SD و HD کاملاً مشخص میشود؛ برای آشنایی بیشتر، مقالهٔ رزولوشن چیست را ببینید.
جمعبندی
بهترین آنتن برای تلویزیون دیجیتال به محل شما بستگی دارد: در منطقهٔ پوشش خوب یک آنتن داخلی UHF کنار پنجره کافی است، در مناطق دور یا طبقات پایین آنتن بیرونی جهتدار لازم است و تقویتکننده فقط وقتی کمک میکند که کابل طولانی باشد یا سیگنال بین چند تلویزیون تقسیم شود. پیش از خرید هر آنتن جدید، کابل، کانکتورها، جهت آنتن و قطعات واسط را بررسی کنید؛ بخش زیادی از قطعیها همینجا حل میشود. برای گیرندههای دیجیتال موبایل، آنتنهای رومیزی، تلسکوپی و بندی MyGica را میتوانید با مشاوره از نادر کامپیوتر تهیه کنید؛ قیمت بهروز را در صفحهٔ هر محصول ببینید.
سوالات متداول
آیا برای تلویزیون دیجیتال آنتن مخصوص لازم است؟
آنتن «دیجیتال» به معنای جدا وجود ندارد؛ هر آنتنی که باند UHF را بهخوبی دریافت کند برای پخش دیجیتال مناسب است. آنتنهای قدیمی که فقط برای VHF ساخته شدهاند معمولاً نتیجهٔ خوبی نمیدهند.
چرا تصویر شطرنجی میشود ولی صدا هست؟
این نشانهٔ رسیدن کیفیت سیگنال به مرز آستانه است. کابل و کانکتور را چک کنید، آنتن را جابهجا یا جهت آن را تنظیم کنید و نوار کیفیت سیگنال را زیر نظر بگیرید.
تقویتکنندهٔ آنتن همیشه مفید است؟
خیر. تقویتکننده افت کابل و اسپلیتر را جبران میکند، اما اگر سیگنال به خود آنتن نرسد کاری از آن ساخته نیست. نزدیک فرستنده هم ممکن است سیگنال را بیش از حد قوی و قطعی را بیشتر کند.
آنتنهای MyGica با تلویزیون خانگی کار میکنند؟
این آنتنها طبق صفحهٔ محصول برای گیرندههای دیجیتال موبایل MyGica مثل PT115 و PT360 طراحی شدهاند. برای تلویزیون خانگی از آنتن UHF داخلی یا بیرونی با کانکتور استاندارد استفاده کنید.
آنتن تلسکوپی در نقطهٔ کور جواب میدهد؟
خیر. خود سازنده اعلام کرده که آنتن تلسکوپی برای سیگنال متوسط مناسب است و در نقاط کوری که امواج دیجیتال نمیرسد کارایی ندارد. در چنین جایی باید آنتن را به محل بالاتر یا بیرون ببرید.
