کارت کپچر HDR چیست و چه زمانی به آن نیاز داریم؟
کارت کپچر HDR کارتی است که سیگنال HDR کنسول یا کامپیوتر را بدون از دست دادن اطلاعات رنگ و روشنایی به تلویزیون عبور میدهد و در مدلهای کاملتر، همان تصویر دهبیتی را برای ضبط به کامپیوتر هم میفرستد. اگر با PS5، ایکسباکس سری X یا نینتندو سوییچ 2 روی تلویزیون HDR بازی میکنید، دستکم به «عبور HDR» نیاز دارید؛ «ضبط HDR» فقط وقتی لازم است که بخواهید ویدیوی HDR برای یوتیوب بسازید. در این مقاله تفاوت این دو، شرایط لازم برای ضبط HDR و مدلهای مناسب را توضیح میدهیم.
HDR چیست و چرا در کارت کپچر مهم است؟
HDR (High Dynamic Range) یعنی تصویری با محدودهٔ روشنایی و رنگ گستردهتر از تصویر معمولی (SDR). در HDR10 که استاندارد رایج کنسولهاست، هر رنگ با 10 بیت ذخیره میشود، نه 8 بیت؛ یعنی به جای 256 سطح برای هر کانال رنگ، 1024 سطح وجود دارد. نتیجه، نورهای روشنتر، سایههای پرجزئیاتتر و گرادیانهای نرمتر در آسمان و نورپردازی بازی است.
مشکل از جایی شروع میشود که کارت کپچر در مسیر این سیگنال قرار میگیرد. کنسول پیش از ارسال تصویر، قابلیتهای نمایشگر متصل را میخواند. اگر کارت کپچر HDR را پشتیبانی نکند، کنسول تصور میکند نمایشگر شما HDR ندارد و خروجی را SDR میکند؛ یعنی تلویزیون HDR شما هم دیگر HDR نمایش نمیدهد.
عبور HDR در برابر ضبط HDR
این مهمترین نکتهٔ مقاله است و در مشخصات بسیاری از محصولات با هم قاطی میشود.
عبور HDR (HDR Passthrough)
کارت کپچر سیگنال HDR را دستنخورده به تلویزیون یا مانیتور میرساند. شما بازی را با HDR میبینید، اما آنچه به کامپیوتر میرود ممکن است 8 بیتی و SDR باشد. برای بیشتر استریمرها همین کافی است، چون پلتفرمی مثل توییچ فعلاً HDR را پخش نمیکند.
ضبط HDR (HDR Capture)
کارت کپچر تصویر دهبیتی را با فرمتی مثل P010 به کامپیوتر میفرستد تا نرمافزار ضبط بتواند فایل HDR واقعی بسازد. این قابلیت فقط در کارتهای ردهبالا وجود دارد و معمولاً فقط در برخی رزولوشنها و فریمریتها در دسترس است. اگر مشخصات یک محصول فقط «پشتیبانی از HDR» گفته و فرمت دهبیتی ضبط را اعلام نکرده، به احتمال زیاد منظور عبور HDR است.
تبدیل HDR به SDR (Tone Mapping)
وقتی کنسول HDR میفرستد ولی ضبط شما SDR است، اگر تبدیل درستی انجام نشود تصویر ضبطشده کدر و رنگپریده میشود. برخی کارتها این تبدیل را روی خود دستگاه انجام میدهند و در نرمافزارهایی مثل OBS هم امکان تبدیل وجود دارد. سادهترین راه برای استریم SDR این است که HDR را در تنظیمات کنسول خاموش کنید.
چه زمانی به کارت کپچر HDR نیاز داریم؟
- کنسول نسل جدید و تلویزیون HDR دارید: حتماً کارتی با عبور HDR بخرید تا تجربهٔ بازیتان فدای ضبط نشود.
- برای یوتیوب ویدیوی HDR میسازید: به ضبط HDR دهبیتی نیاز دارید، چون یوتیوب ویدیو و پخش زندهٔ HDR را پشتیبانی میکند.
- فقط در توییچ یا آپارات استریم میکنید: عبور HDR کافی است و ضبط را SDR انجام دهید.
- کنسول یا مانیتور شما HDR ندارد: مثلاً نینتندو سوییچ نسل اول یا PS4 معمولی؛ در این حالت هزینهٔ HDR را نپردازید.
برای ضبط HDR چه چیزهایی لازم است؟
- کارت کپچری با خروجی دهبیتی (P010): بدون آن، نرمافزار ضبط اطلاعات HDR را دریافت نمیکند.
- پهنای باند کافی USB: تصویر دهبیتی حجم بیشتری دارد. فرمت P010 برای هر پیکسل حدود 3 بایت منتقل میکند؛ بنابراین 1080p60 در این فرمت حدود 3 گیگابیت بر ثانیه است و در USB 3.2 Gen1 (5Gbps) جا میشود، اما 4K30 به حدود 6 گیگابیت بر ثانیه میرسد و به USB 3.2 Gen2 (10Gbps) نیاز دارد. به همین دلیل سقف ضبط HDR کارتهای Gen1 معمولاً 1080p است.
- ویندوز: ضبط HDR در بسیاری از کارتها، از جمله ezcap 401 و Elgato 4K X، فعلاً فقط در ویندوز پشتیبانی میشود.
- انکودر دهبیتی: ضبط HDR با HEVC (H.265) یا AV1 در پروفایل دهبیتی انجام میشود. کارتهای گرافیک جدید انویدیا، AMD و اینتل این انکودرها را دارند.
- تنظیمات OBS: طبق راهنمای رسمی OBS، در تنظیمات پیشرفتهٔ ویدیو فرمت رنگ P010 و فضای رنگ Rec. 2100 (PQ) را انتخاب کنید، در خروجی انکودر HEVC یا AV1 دهبیتی بگذارید و منبع کارت کپچر را هم روی فرمت دهبیتی تنظیم کنید.
- نمایشگر HDR برای بازبینی: بدون مانیتور HDR نمیتوانید مطمئن شوید فایل نهایی درست ضبط شده است.
مقایسه کارتهای کپچر از نظر HDR
مشخصات مدلهای ezcap از سایت رسمی ezcap و صفحهٔ محصولات فروشگاه، و مشخصات الگاتو از سایت رسمی Elgato گرفته شده است.
| مدل | عبور HDR | ضبط HDR دهبیتی (P010) | رابط | عرضه در نادر کامپیوتر |
|---|---|---|---|---|
| ezcap 401 GameDock Extreme Pro | تا 4K144، 1440p240 و 1080p360 همراه VRR | تا 4K30، 1440p120، 1080p120 و 3440x1440p30 (ویندوز) | USB 3.2 Gen2 Type-C | بله |
| ezcap 364 GameDock Extreme 2.1 | تا 4K144 و 1440p144 همراه VRR | تا 1080p60 و 720p60 | USB 3.2 Gen1 Type-C | بله |
| ezcap 326C GameDock Ultra | 4K60 HDR | اعلام نشده (فرمتها: YUY2، NV12، RGB) | USB 3.1 Gen1 Type-C | بله |
| ezcap 366 GameLink RAW Plus | ندارد (HDMI 1.4) | ندارد | USB-C 3.2 Gen1 | بله |
| Elgato Game Capture 4K X | تا 4K144 همراه VRR | دارد، در همهٔ ترکیبهای رزولوشن و فریمریت نیست (فقط ویندوز) | USB 3.2 Gen2 | خیر |
قیمت بهروز مدلهای ezcap را در صفحهٔ هر محصول ببینید.
مدلهای پیشنهادی برای HDR
ezcap 401؛ برای ضبط HDR در 4K و 1440p
اگر ضبط HDR برایتان جدی است، ezcap 401 GameDock Extreme Pro کاملترین گزینهٔ فروشگاه است. به لطف USB 3.2 Gen2، ضبط دهبیتی را تا 4K30 و در 1440p و 1080p تا 120 فریم انجام میدهد؛ یعنی میتوانید گیمپلی 120 فریمی PS5 یا ایکسباکس را با HDR ضبط کنید. عبور تصویر تا 4K144 با HDR و VRR، ضبط SDR تا 4K60 با NV12، صدای LPCM 7.1 و درگاههای میکروفن و هدست هم دارد. اگر آن را به پورت USB 3.2 Gen1 وصل کنید، طبق جدول ezcap سقف ضبط HDR به 1440p30 و 1080p60 کاهش مییابد؛ پس پورت 10 گیگابیتی را فراموش نکنید.
در مقایسه با Elgato 4K X که مرجع شناختهشدهٔ این رده است، ezcap 401 سقف عبور تصویر و رابط مشابهی دارد، سقفهای ضبط HDR خود را بهصورت شفاف منتشر کرده و با گارانتی نمایندگی رسمی در ایران عرضه میشود.
ezcap 364؛ عبور HDR کامل و ضبط HDR در 1080p
ezcap 364 GameDock Extreme 2.1 برای کسی مناسب است که عبور HDR بدون محدودیت میخواهد و ضبط HDR را در 1080p60 کافی میداند. عبور HDMI 2.1 آن تا 4K144 و 8K60 است، تا 4K60 (با MJPG) ضبط SDR میکند و ضبط دهبیتی P010 را در 1080p60 انجام میدهد. برای کانال یوتیوبی که ویدیوهای HDR با کیفیت Full HD منتشر میکند و در کنار آن در توییچ هم استریم SDR دارد، ترکیب مناسبی است.
ezcap 326C؛ فقط عبور HDR با هزینهٔ کمتر
اگر فقط نمیخواهید HDR تلویزیونتان از دست برود و ضبط شما SDR است، ezcap 326C عبور 4K60 HDR دارد و تا 4K30 و 1080p120 ضبط میکند. برای ضبط HDR دهبیتی باید سراغ 364 یا 401 بروید.
اشتباهات رایج در خرید و استفاده از کارت کپچر HDR
- یکی دانستن «پشتیبانی از HDR» با ضبط HDR: همیشه جدول فرمتهای ضبط را نگاه کنید و دنبال P010 یا عبارت «10-bit HDR recording» باشید.
- استریم HDR در پلتفرمی که آن را پشتیبانی نمیکند: بینندگان تصویر کدر میبینند. برای توییچ، HDR را خاموش کنید یا آن را به SDR تبدیل کنید.
- اتصال کارت Gen2 به پورت Gen1: سقف ضبط HDR و 4K پایین میآید.
- انتخاب انکودر H.264: H.264 در حالت معمول دهبیتی نیست؛ برای HDR از HEVC یا AV1 استفاده کنید.
برای آشنایی بیشتر با تفاوت کیفیت ضبط و عبور تصویر، مقالهٔ 4K Capture یا 4K Passthrough؟ و برای انتخاب بر اساس کنسول، مقالهٔ بهترین کارت کپچر برای PS5 را ببینید.
جمعبندی
کارت کپچر HDR برای هر گیمری که کنسول نسل جدید و تلویزیون HDR دارد لازم است، اما همه به «ضبط HDR» نیاز ندارند. اگر فقط میخواهید HDR را روی تلویزیون حفظ کنید، عبور HDR کافی است؛ اگر برای یوتیوب ویدیوی HDR میسازید، کارتی با ضبط دهبیتی P010 انتخاب کنید. ezcap 401 با ضبط HDR تا 4K30 و 1080p120 کاملترین انتخاب است و ezcap 364 با عبور HDMI 2.1 و ضبط HDR در 1080p60 گزینهٔ متعادلتری است. هر دو مدل را میتوانید از نادر کامپیوتر، نمایندهٔ رسمی ezcap در ایران، با گارانتی و مشاورهٔ پیش از خرید تهیه کنید.
سوالات متداول
آیا کارت کپچر بدون HDR، HDR تلویزیون را از بین میبرد؟
بله. وقتی کارت کپچر بین کنسول و تلویزیون است، کنسول قابلیتهای کارت را میخواند. اگر کارت HDR را پشتیبانی نکند، کنسول خروجی را SDR میفرستد.
چرا ویدیوی ضبطشده از بازی HDR رنگپریده است؟
چون سیگنال HDR بدون تبدیل درست، بهصورت SDR ضبط شده است. HDR را در کنسول خاموش کنید، از تبدیل HDR به SDR استفاده کنید یا با کارت و تنظیمات مناسب، HDR واقعی ضبط کنید.
آیا میتوانم در توییچ HDR استریم کنم؟
توییچ فعلاً HDR را پشتیبانی نمیکند. یوتیوب هم ویدیو و هم پخش زندهٔ HDR را پشتیبانی میکند.
ezcap 364 ضبط HDR دارد یا فقط عبور HDR؟
هر دو، اما با سقف متفاوت. عبور HDR آن تا 4K144 است و ضبط دهبیتی P010 را طبق سایت رسمی ezcap تا 1080p60 انجام میدهد.
آیا ضبط HDR روی مک هم ممکن است؟
طبق سایت ezcap، ضبط HDR در ezcap 401 روی macOS پشتیبانی نمیشود و الگاتو هم ضبط HDR مدل 4K X را فقط در ویندوز اعلام کرده است. برای ضبط HDR، ویندوز را در نظر بگیرید.
برای ضبط HDR چه کارت گرافیکی لازم است؟
کارت گرافیکی که انکودر سختافزاری HEVC یا AV1 دهبیتی داشته باشد. بیشتر کارتهای گرافیک نسلهای اخیر انویدیا، AMD و اینتل این قابلیت را دارند؛ مشخصات دقیق مدل خودتان را بررسی کنید.
